Miejsca pamięci
Miejsca Pamięci
Poniedziałek, 28 Wrzesień 2009 12:36
TABLICE i POMNIKI
 
MIASTO RAWICZ
  • Rawicki Ratusz – na górnym holu Ratusza - ściana północna – znajduje się tablica z szarego marmuru dwóch ofiar hitlerowskich, z napisem: "KU PAMIĘCI JÓZEFA SIERAKOWSKIEGO REFERENTA PODATKOWEGO I KAZIMIERZA TOMIAKA ŁAWNIKA ZARZĄDU MIEJSKIEGO, KTÓRZY ZGINĘLI ZA WIARĘ, OJCZYZNĘ I NIEPODLEGŁOŚĆ Z RĄK HITLEROWSKICH ZBRODNIARZY"
  • Rawicki Ratusz – na południowej zewnętrznej ścianie budynku znajduje się tablica – odlew pomalowany w kolorze złotym. Uroczyste odsłonięcie pierwszej tablicy miało miejsce w 1953r. Napis na tablicy: "PAMIĘCI OBYWATELI: CYBURSKI STEFAN – 22 LATA Z RAWICZA, DĄBROWICZ WŁADYSŁAW – 18 LAT Z WYDAW, ROBASZYŃSKI FRANCISZEK – 23 LATA Z PIASKÓW, SZUKALSKI WINCENTY – 37 LAT ZE SŁUPI KAPITULNEJ, SZWARC KAZIMIERZ – 17 LAT Z RAWICZA, TATAREK JAN 22 LATA Z ZAORLA, TYCA JAN – 26 LAT Z OSTÓJ, KTÓRZY W DNIU 19.VIII.1921R. ZGINĘLI PODCZAS MANIFESTACJI ROBOTNICZYCH W RAWICZU. W 65 ROCZNICĘ MIESZKAŃCY MIASTA RAWICZA"
  • Kościół p.w. Chrystusa Króla i Zwiastowania NMP – na zachodniej ścianie przy prawym bocznym wejściu do kruchty kościelnej znajduje się tablica z czarnego marmuru polerowanego. Napis na tablicy: "Ś.P. BOHATEROM MĘCZENNIKOM POLITYCZNYM POMORDOWANYM ZA WIARĘ, OJCZYZNĘ I NIEPODLEGŁOŚĆ W HITLEROWSKICH WIĘZIENIACH, W OBOZACH KONCENTRACYJNYCH POLSKI ZWIĄZEK BYŁYCH WIĘŹNIÓW POLITYCZNYCH W RAWICZU 9.11.1947"
  • Kościół pod wezwaniem Św. Andrzeja Boboli – w kruchcie po prawej stronie kratowanych drzwi do nawy znajduje się dwuczęściowa tablica z brązu wmurowana w tynk. Tablica pamiątkowa z brązu składa się z 2 części – górna trapezowa, dolna prostokątna tworzą całość. Górna część tablicy przedstawia apoteozę walki - żołnierze z karabinami w ataku na tle orła. Na dolnej części między dwoma emblematami oddziału pułku znajdują się po lewej stronie orzeł i krzyż, a po prawej daty 1939 – 1945. Poniżej umieszczono napis: "W HOŁDZIE POLEGŁYM NA POLACH BITEW ŻOŁNIERZOM 55 POZNAŃSKIEGO PUŁKU PIECHOTY Z LESZNA WIELKOPOLSKIEGO POTOMNYM KU PAMIĘCI TOWARZYSZE BRONI"
  • Mur więzienia w Rawiczu ul. 17 Stycznia - tablica upamiętniająca śmierć Kazimierza Pużaka więźnia rawickiego więzienia Napis na tablicy: "KAZIMIERZ PUŻAK 1883-1950 JEDEN Z PRZYWÓDCÓW POLSKI PODZIEMNEJ 1944-1945 SĄDZONY W MOSKIEWSKIM PROCESIE SZESNASTU ZAMĘCZONY W TUTEJSZYM WIĘZIENIU W 50 ROCZNICĘ ŚMIERCI RAWICZANIE"
  • Mur więzienia w Rawiczu ul. 17 Stycznia - tablica pamiątkowa poświęcona ofiarom faszyzmu i stalinizmu odlana z nierdzewnej stali – mosiądzu. Odsłonięcie odbyło się 03 maja 1991r. Napis na tablicy: "OFIAROM TERRORU STALINOWSKIEGO PATRIOTOM POLSKIM ZAMĘCZONYM W RAWICKIM WIĘZIENIU W LATACH 1945-1956"
  • ul. Bobrowskiego 9 - tablica emaliowana na blasze żeliwnej, odsłonięta na uroczystości nadania nazwy ulicy Stefana Bobrowskiego 12.04.1976r. z napisem na tablicy: "STEFAN BOBROWSKI 17.I.1840 – 12.04.1863 CZŁONEK CENTRALNEGO KOMITETU POWSTANIA STYCZNIOWEGO, NACZELNIK MIASTA WARSZAWY – FAKTYCZNY KIEROWNIK WALKI W PIERWSZYM OKRESIE POWSTANIA – PRZYWÓDCA CZERWONYCH” ZGINĄŁ W SPROWOKOWANYM PRZEZ BIAŁYCH POJEDYNKU W LESIE ŁASZCZYŃSKIM. GRÓB JEGO ZNAJDUJE SIĘ NA CMENTARZU W ŁASZCZYNIE"
  • ul. Ogrodnicza - Pomnik - głaz poświęcony ofiarom faszyzmu i stalinizmu oraz tablica poświęcona ofiarom komunizmu. Z okazji III Zjazdu Więźniów Politycznych dołożono tablicę. Odsłonięcie 11.11.1991r. i 1998r. Napis na pomniku: „CZEŚĆ PAMIĘCI POWSTAŃCOM I PATRIOTOM POLSKIM ZAMĘCZONYM W RAWICKIM WIĘZIENIU PRZEZ HITLEROWSKICH I STALINOWSKICH OPRAWCÓW W LATACH 1939-1945, 1945-1956". Napis na tablicy: "ZAMĘCZONYM I POMORDOWANYM W HOŁDZIE I PAMIĘCI WSPÓŁWIĘŹNIOWIE I UCZESTNICY OGÓLNOPOLSKICH ZJAZDÓW WIĘŹNIÓW POLITYCZNYCH REŻIMU KOMUNISTYCZNEGO, 03.05.1991, 16.06.1995, 19.09.1998, 16.06.2001, ZWOPS ODDZ. WIELKOPOLSKA-POZNAŃ, ZARZĄD MIASTA I GMINY RAWICZ"
  • Rawickie Planty od ul. Powstańców Wlkp. - obelisk poświęcony Leonowi Nowakowi Na obelisku tablica z napisem: "LEONOWI NOWAKOWI 1905 – 1987 ZASŁUŻONEMU DLA ZIEMI RAWICKIEJ: NAUCZYCIELOWI, DZIAŁACZOWI SPOŁECZNEMU I KULTURALNEMU, KRAJOZNAWCY, PRZEWODNIKOWI TURYSTYCZNEMU. O/PTTK, TPR, NAUCZYCIELE. A.D. 1993"
  • Rawickie Planty od ul. Kościuszki - tablica pamiątkowa położona na postumencie od północnej strony Pomnika Żołnierza wykonana z czarnego granitu. Odłonięta z okazji Zjazdu Więźniów Politycznych 16.06.2001. Napis na tablicy: "W HOŁDZIE I PAMIĘCI ŻOŁNIERZOM, KTÓRZY W LATACH 1945-1956 TRWALI W WALCE O NIEPODLEGŁOŚĆ - POLSKI - MIESZKAŃCY RAWICZA, WSPÓŁTOWARZYSZE WALKI Z.W.P.O.S. POZNAŃ- RAWICZ 16.06.2001"
  • Rawickie Planty od ul. Kościuszki - Pomnik Żołnierza Polskiego - przedstawia żołnierza polskiego na cokole z granitu, przed pomnikiem tablice napisowe wykonane z granitu. Napisy na tablicach: "SPOŁECZEŃSTWU RAWICKIEMU ZA WALKĘ Z NAPOREM GERMAŃSKIM” (zmiana w 2005r.), „BOHATERSKIEMU ŻOŁNIERZOWI POLSKIEMU ZA WALKĘ O POLSKĘ”, „BOJOWNIKOM POWSTAŃ NARODOWYCH O WOLNĄ I NIEPODLEGŁĄ POLSKĘ
  • Rawickie Planty od ul. Kościuszki - tablica pamiątkowa poświęcona harcerzom położona na postumencie - północna strona Pomnika Żołnierza. Napis na tablicy: „HARCERKOM, HARCERZOM POLEGŁM ZA OJCZYZNĘ. CZUWAJ. ZHP HUFIEC RAWICZ
  • Rawickie Planty od ul. Kościuszki - tablica pamiątkowa poświęcona Sybirakom położona na postumencie - północna strona Pomnika Żołnierza. Napis na tablicy: "1939 – 1956 ZMARŁYM PAMIĘĆ ŻYJĄCYM POJEDNANIE
  • Rawickie Planty od ul. Kościuszki - tablica pamiątkowa założona na zachodniej ścianie granitowego postumentu pomnika żołnierza. Napis na tablicy: „POLEGŁYM ZA OJCZYZNĘ WYCHOWANKÓW RAWICKIEGO KORPUSU KADETÓW
  • ul. Grota Roweckiego – Powiatowy Szpital w Rawiczu - przed II wojną światową główny gmach dawnego Korpusu Kadetów . Na południowej ścianie przed głównym wejściem znajduje się tablica pamiątkowa z brązu w pięknej oprawie – ornament z liści laurowych z 4 znakami i orłem, wmurowana 25.09.1979r. i odsłonięta z okazji 2-dniowego Zjazdu Kadetów w Rawiczu 25-26.08.1979r. Napis na tablicy: „RAWICZ 1.09.1979 WYCHOWAWCOM, WYCHOWANKOM, DOWÓDCOM KORPUSÓW KADETÓW, KTÓRZY ŻYCIE ODDALI ZA UKOCHANĄ POLSKĘ KOLEDZY
  • ul. Grota Roweckiego przed obecnym Dziennym Domem Samopomocy – pomnik. Napis na pomniku: „TU W BYŁYCH KOSZARACH W 1920 ROKU MIEŚCIŁ SIĘ LAZARET, W KTÓRYM PRZEBYWALI RANNI ŻOŁNIERZE POLSCY W WOJNIE POLSKO – BOLSZEWICKIEJ. W IMIENIU SPOŁECZEŃSTWA ZIEMI RAWICKIEJ ZARZĄD MIEJSKI GMINY RAWICZ. 15.08.2000
  • ul. Spokojna cmentarz parafialny „Za murem” - tablica pamiątkowa poświęcona ofiarom faszyzmu i stalinizmu odlana z nierdzewnej stali. Odsłonięcie odbyło się 03.05.1991r. Napis na tablicy: „OFIAROM TERRORU STALINOWSKIEGO, PATRIOTOM ZAMĘCZONYM I ZMARŁYM W RAWICKIM WIĘZIENIU W LATACH 1945 - 1956
  • ul. Spokojna cmentarz parafialny - Krzyż poświęcony ofiarom Katynia. Na krzyżu tablica z napisem: „PAMIĘCI RAWICZAN POMORDOWANYCH W KATYNIU”. Na postumencie pod krzyżem napis „KATYŃ 1940
  • ul. Spokojna cmentarz parafialny - ściana kaplicy cmentarnej - tablice pamiątkowe. Wcześniejsze tablice z blachy wykonał po II wojnie światowej Józef Kistowski oraz Antoni Suchanecki z Rawicza na podstawie notatek z akt Parafii Farnej i grabarza Skrzypka. Obecnie tablice wykonane są z granitu, prócz nazwisk napisy na tablicy: „605 NAZWISK WIĘŹNIÓW STRACONYCH LUB ZMARŁYCH W CZASIE OKUPACJI HITLEROWSKIEJ POCHOWANYCH NA TYM CMENTARZU” oraz „141 WIĘŹNIÓW POLITYCZNYCH ZAMORDOWANYCH LUB ZMARŁYCH W WIĘZIENIU W RAWICZU W LATACH 1945-1956
  • ul. Spokojna cmentarz parafialny „Za murem” - głaz ze znakiem „POLSKA WALCZĄCA” i datą 1945-1956
  • ul. Spokojna cmentarz parafialny - pomnik ofiar hitlerowskich, betonowy, wyłożony płytkami lastrykowymi, z orłem polskim i tablicą marmurową położoną na poduszce w formie książki. Postawiony był po II wojnie światowej. Napis na tablicy: „WIECZNA CHWAŁA SYNOM NARODU POLSKIEGO, KTÓRZY POD TERROREM HITLEROWSKIM W LATACH 1940 – 1945 CIERPIELI I ZGINĘLI ZA OJCZYZNĘ
  • ul. Spokojna cmentarz parafialny - Obelisk /Pomnik/ z czarnego granitu na podstawie betonowej z kaskadą schodów z kostki brukowej w alejce. Na obelisku biała marmurowa tablica z napisem: „WYRAZY HOŁDU DLA SPOCZYWAJĄCYCH TU POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH Z R. 1918-1919 ŻOŁNIERZY WOJSKA POLSKIEGO I B. WIĘŹNIÓW POLITYCZNYCH WALCZĄCYCH O WOLNOŚĆ OJCZYZNY" Przedwojenny obelisk zniszczyli hitlerowcy. Na tym miejscu po II wojnie światowej postawiono drugi.
GMINA RAWICZ

  • LAS ŁASZCZYŃSKI - koło Żylic ok. 500m od rzeki Masłówki w pobliżu leśniczówki Stanisławowo - Kamień Bobrowskiego z granitu na betonowej podstawie. Obok po lewej stronie 2 ciosy macierzystego głazu i tablica z napisem. Na głazie wykute: „STEFAN BOBROWSKI 17.1.1840 + 12.04.1863. CZŁONEK CENTRALNEGO KOMITETU NARODOWEGO, NACZELNIK MIASTA WARSZAWY, FAKTYCZNY KIEROWNIK WALKI W PIERWSZYM OKRESIE POWSTANIA, PREMIER RZĄDU, PRZYWÓDCA CZERWONYCH. ZGINĄŁ W SPROWOKOWANYM PRZEZ BIAŁYCH POJEDYNKU 12.IV.1863 TU W LESIE ŁASZCZYŃSKIM. GRÓB JEGO ZNAJDUJE SIĘ NA CMENTARZU W ŁASZCZYNIE KOŁO RAWICZA
  • LASY SARNOWSKIE – od Rawicza za Szymanowem od skrzyżowania dróg Szymanowo, Słupia Kapitulna i Sarnowa, Zielona Wieś – 150m na północ po prawej stronie drogi leśnej Sarnowy - głaz granitowy na betonowym cokole. Po lewej stronie metalowy maszt. Na głazie tablica żeliwnaz napisem: „POMNIK GŁAZ PAMIĘCI POMORDOWANYCH W LASACH SARNOWSKICH W LATACH OKUPACJI HITLEROWSKIEJ 1939 – 1945
  • LASY SARNOWSKIE - na wschód w stronę Słupi Kapitulnej po prawej stronie skrzyżowania dróg Zielona Wieś – Sarnowa. KAMIEŃ poświęcony Stanisławowi Kamińskiemu – dowódcy lewego południowego frontu Powstania Wielkopolskiego w walkach o Rawicz. Całość okolona żelaznym łańcuchem. Znak krzyża i napis w ramce obwódkowej prostokątnej: „TU POLEGŁ W WALKACH O RAWICZ Ś.P. STANISŁAW KAMIEŃSKI. CZEŚĆ JEGO PAMIĘCI”. Kamień postawiony po I wojnie światowej był przechowywany w czasie okupacji i ponownie postawiony po II wojnie światowej.
  • SŁUPIA KAPITULNA – za wsią droga do Sów przed lasem podborowskim w lewo do Golejewka odgałęzia się droga polna, przy której po prawej stronie stoi pomnik z betonu - miejsce śmierci ks. proboszcza Juliusza Śledzińskiego, ofiary Powstania Wielkopolskiego. Postawiony w Polsce międzywojennej. Odbudowany po II wojnie światowej. Napis: „W TYM MIEJSCU POLEGŁ BOHATERSKĄ ŚMIERCIĄ W WALCE O GRANICE POLSKI DN. 14.I.1919r. KS. JULIUSZ ŚLEDZIŃSKI, PROBOSZCZ SŁUPI KAPITULNEJ. CZEŚĆ JEGO PAMIĘCI"
  • SŁUPIA KAPITULNA – szkoła podstawowa na południowej stronie przybudówki na murze szkoły znajduje się tablica z czarnego marmuru. Pod znakiem Krzyża Wlkp. znajduje się napis: „PAMIĘCI POWSTAŃCÓW POLEGŁYCH W WALKACH O OSWOBODZENIE RODZINNEJ WSI: POR. STANISŁAW KAMIEŃSKI POLEGŁ 4.02.1919. SZER. JAN ŚWIĄTKIEWICZ 4.2.1919. SZER. WIKTOR DUDZIAK 4.2.1919. SZER. WŁADYSŁAW FILIPOWICZ 4.2.1919. SZER. FRANCISZEK TYCZYŃSKI 4.2.1919. SZER. LEON KIAŁKA 10.2.1919. KPR. STANISŁAW SIERAKOWSKI 21.6.1919. POR. STANISŁAW WĘCŁAŚ – ROZSTRZELANY PRZEZ OKUPANTA ZA UDZIAŁ W POWSTANIU WIELKOPOLSKIM 5.4.1919. W 50–TĄ ROCZNICĘ POWSTANIA WIELKOPOLSKIEGO"
  • SŁUPIA KAPITULNA – kościół parafialny, na zachodniej ścianie kościoła, przed wejściem głównym, znajduje się tablica z czarnego marmuru. Uroczyste odsłonięcie nastąpiło 14.1.1979r. Pod znakiem krzyża znajduje się napis: „ODDALI SWE ŻYCIE W POWSTANIU WIELKOPOLSKIM 1919 W SŁUPI KAPITULNEJ: KS. ŚLEDZIŃSKI JULIUSZ, POR. KAMIŃSKI STANISŁAW, SZER. FILIPOWICZ WŁADYSŁAW, SZER. DUDZIAK WIKTOR, KAPR. ŚWIĄTKIEWICZ JAN, SZER. KIAŁKA LEON, LECIEJEWSKI LEON, MATECKI TOMASZ, UMŁAWSKI JAN, BUDZYŃSKA AGNIESZKA, KEMPA GENOWEFA, POR. WĘCŁAŚ STANISŁAW – ŚCIĘTY 5.04.1941 PRZEZ OKUPANTA. WDZIĘCZNEJ PAMIĘCI PARAFIANIE. R.I.P.”
  • ZIELONA WIEŚ – szkoła podstawowa budynek główny - po lewej stronie frontowych drzwi znajduje się na ścianie biała, marmurowa tablica z napisem. Uroczyste odsłonięcie nastąpiło 9.2.1969. Napis na tablicy: „W HOŁDZIE BOJOWNIKOM O WYZWOLENIE ZIEMI OJCZYSTEJ UCZESTNIKOM WALK W LATACH 1918 – 19 W PIĘĆDZIESIĄTĄ ROCZNICĘ POWSTANIA WIELKOPOLSKIEGO. ZIELONA WIEŚ DNIA 9 LUTEGO 1969R
  • ZIELONA WIEŚ – kościół parafialny – po prawej stronie głównego wejścia do kościoła znajduje się biała, marmurowa tablica z napisem: „ŚP. KS. JAN PEWNIAK, PROBOSZCZ PARAFII ZIELONA WIEŚ W LATACH 1928-31 ZAMĘCZONY W DACHAU 19.12.1941R. ODDAŁ ŻYCIE ZA WIARĘ I OJCZYZNĘ. PAMIĘTAMY! WDZIĘCZNI PARAFIANIE
  • ZIELONA WIEŚ – kościół parafialny – po prawej stronie głównego wejścia do kościoła znajduje się biała, marmurowa tablica z napisem: „KAPŁANOM, SYNOM TUTEJSZEJ PARAFII O. EDWARD DYKTO /FRANCISZKANIN/ UR. W ZIELONEJ WSI, ZMARŁY I POCHOWANY NA GÓRZE ŚW. ANNY W 70 ROKU ŻYCIA. KS.ANTONI ŁUKOWIAK – UR. W ŁĄKCIE KAP. WOJSK POLSKICH, WIĘZIEŃ OBOZU KONCENTRACYJNEGO NR 32889 ZAMĘCZONY W GROSS – ROSEN W 56 ROKU ŻYCIA. O. FORTUNAT HUPA /FRANCISZKANIN/ UR. 12.10.1912 W ZAWADACH KAP. WOJSK POLSKICH II WOJNY ŚWIATOWEJ POLEGŁ 20.08.1944 POD FALAIS /FRANCJA/ W 7 ROKU KAPŁAŃSTWA. R.I.P."
 
GROBY i MOGIŁY
MIASTO RAWICZ
  • Cmentarz parafialny ul. Spokojna - 5 kwater mogił zbiorowych, a w nich 25 ekshumowanych ciał. Ekshumacja nastąpiła po II wojnie światowej. W lewym skraju środkowej kwatery ekshumowane zwłoki nauczyciela Józefa Scherwentkego, rozstrzelanego we wrześniu 1939r. w Dolinie Świętojańskiej w Rawiczu. W środkowej części kwatery znajduje się tablica betonowa pionowa z napisem: „MIEJSCE WIECZNEGO SPOCZYNKU OFIAR BESTIALSKO POMORDOWANYCH PRZEZ HITLEROWCÓW W 1939R. ZGINĘLI ZA TO, ŻE BYLI POLAKAMI. CZEŚĆ ICH PAMIĘCI
  • Cmentarz parafialny ul. Spokojna - grób kpt. Ignacego Buszy, przywódcy Powstania Wlkp. na Ziemi Rawickiej. Na białej płycie marmurowej znajduje się napis: „Ś.P. IGNACY BUSZA KPT. W.P. POWSTANIEC WLKP. Z ROKU 1918/1919.”
  • Cmentarz parafialny ul. Spokojna - grób por. Stanisława Kamińskiego, dowódcy południowego/lewego/ skrzydła frontu Powstania Wlkp. w walkach o Rawicz 1918/1919. Na białej, marmurowej płycie znajduje się napis: „TU SPOCZYWAJĄ POR. STANISŁAW KAMIEŃSKI POWSTANIEC WLKP. POLEGŁ W DNIU 04.02.1919. W WALKACH O RAWICZ R.I.P.”
  • Cmentarz parafialny ul. Spokojna - po prawej stronie przed kaplicą cmentarną znajduje się grób Stanisława Mikołajewicza, powstańca wielkopolskiego, pierwszej ofiary w walkach o Rawicz. Na granitowej płycie znajduje się napis: „ŚP. STANISŁAW MIKOŁAJEWICZ POWSTANIEC WLKP. 1918/1919 KAWALER KRZYŻA NIEPODLEGŁOŚCI 1 STYCZEŃ 1919R. PRZEŻYŁ LAT 18, PIERWSZY, KTÓRY ODDAŁ WŁASNE ŻYCIE ZA WOLNOŚĆ SWEGO MIASTA RAWICZA.”
  • Cmentarz parafialny ul. Spokojna - mogiła zbiorowa 5 żołnierzy Wojska Polskiego poległych w 1945r. Pośrodku mogiły znajduje się płyta z wyrytym napisem: „MOGIŁA ZBIOROWA 5 ŻOŁNIERZY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO POLEGŁYCH W 1945. TADEUSZ MATUSIK, MICHAŁ CYGAN, MICHAŁ KUSZAREWICZ, STANISŁAW ŁODZIN, JEDEN NIEZNANY. CZEŚĆ ICH PAMIĘCI
  • Cmentarz parafialny ul. Spokojna - grób gen. Józefa Kalickiego i jego żony Marysieńki. Generał został odznaczony orderem Virtuti Millitarii.
  • Cmentarz parafialny ul. Spokojna - cmentarz żołnierzy zmarłych w rawickim lazarecie o okresie wojny polsko - bolszewickiej – stanowi część cmentarza głównego. W bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się groby niemieckie z okresu I wojny światowej. W mogiłach podzielonych na kwatery pochowanych jest 115 żołnierzy.
  • Cmentarz parafialny ul. Spokojna - 8 grobów zbiorowych więźniów rawickiego więzienia z lat 1939 – 1945 oraz groby pojedyncze więźniów z lat 1945 – 56. Spis nazwisk znajduje się na tablicach marmurowych umieszczonych na ścianie kaplicy cmentarnej.
  • ul. Grota Roweckiego Cmentarz Armii Radzieckiej – na powierzchni ponad 7.000m2 wybudowano cmentarz żołnierzy radzieckich, którzy zginęli podczas walk na ziemiach południowo – zachodniej Wielkopolski w czasie II wojny światowej. Po wojnie zostali ekshumowani z wielu miejsc w Wielkopolsce i przewiezieni do Rawicza. Na cmentarzu znajdują się 82 mogiły zbiorowe oraz 22 pojedyncze groby oficerów. Księga pochowanych zawiera 455 nazwisk żołnierzy. Centralnym punktem cmentarza jest obelisk w kształcie iglicy z czerwoną gwiazdą na szczycie. Po obu stronach obelisku umieszczone są tablice granitowe z wyrytymi nazwiskami pochowanych żołnierzy.
 
GMINA RAWICZ
  • ŁASZCZYN – cmentarz parafialny - grób Stefana Bobrowskiego wykonany z piaskowca. Całość ogrodzona jest żelaznym płotem. Zarówno płyta jak i płot są oryginalne z 1894r. Na płycie znajdują się znak krzyża i napis: „TU SPOCZYWA STEFAN BOBROWSKI CZŁONEK RZĄDU NARODOWEGO, NACZELNIK MIASTA WARSZAWY 1838R. + 1863R. RODZINA I KOLEDZY UNIWERSYTETU KIJOWSKIEGO WIELKIEMU PATRIOCIE I NAJLEPSZEMU PRZYJACIELOWI KAMIEŃ TEN POŁOŻYLI w 1894r.”
  • SŁUPIA KAPITULNA – po wschodniej stornie kościoła parafialnego znajduje się grób ks. proboszcza Juliusza Śledzińskiego – ofiary Powstania Wielkopolskiego 1918/19. Na nagrobku znajduje się napis: „Ś.P. KS. JULIUSZ ŚLEDZIŃSKI 12.IV.1875. – 14.I.1919. CZEŚĆ ZACNEMU KAPŁANOWI ZASŁUŻONEMU BOGU I OJCZYŹNIE, KTÓRY ZGINĄŁ Z RĄK BARBARZYŃSKICH GRANZSZUCU. ZDROWAŚ MARIO
  • SŁUPIA KAPITULNA – po południowej stronie kościoła parafialnego znajduje się grób zbiorowy 3 powstańców wielkopolskich. Na betonowym nagrobku widoczne są krzyż, liść palmy i miecz. Znajduje się też napis: „TU SPOCZYWAJĄ W BOGU Ś.P. WŁADYSŁAW FILIPOWICZ POLEGŁ II.1919R., WIKTOR DUDZIAK POLEGŁ 4.II.1919R., JAN ŚWIĄTKIEWICZ POLEGŁ 6.II.1919R."
  • ZIELONA WIEŚ – cmentarz parafialny – 11 grobów powstańców wielkopolskich oraz pomnik z tablicą, na której umieszczona została lista poległych: "NOWAK STANISŁAW – 12.2.1919., NIEDŹWIEDŹ STANISŁAW – 12.2.1919, MURAWKA ANTONI – 10.2.1919, GAJOWY JAN – 10.2.1919, STACHOWIAK IGNACY – 25.1.1919, LACHERA STANISŁAW – 20.1.1919, LACHERA PIOTR – 01.2.1919, PACA JÓZEF 16.2.1919, BĄK FRANCISZEK – 26.2.11919, BĄK IGNACY – 02.3.1919, NIEDŹWIEDŹ STANISŁAW – 30.1.1919"
 
MIEJSCA NIEOZNAKOWANE
  • „BIAŁY ORZEŁ” - koło Rawicza, w stronę Żylic, przy trasie A-5, po lewej stronie przy Pijawce – lewym dopływie Masłówki. Nieistniejąca już dawna karczma. Hitlerowski obóz pracy Żydów w czasie okupacji. Miejsce martyrologii – jedno z wielu na Ziemi Rawickiej.
  • „KOLUMBIA” - koło Rawicza po prawej stronie linii kolejowej w kierunku Wrocławia dawna międzywojenna karczma rawicka. Obóz ciężkiej pracy. Miejsca martyrologii Żydów w czasie okupacji hitlerowskiej.
  • FOLUSZ - leśniczówka nad rzeką Dąbrocznią w Lasach Sarnowskich – 5km od Rawicza w kierunku północno – wschodnim. Nieistniejąca już dawna karczma. Obóz ciężkiej pracy – miejsce martyrologii i straceń Żydów w leśniczówce „FOLUSZ” - dawniej sukiennicy rawiccy folowali tu sukno na rzece Dąbroczni.
  • ŁĄKTA - budynek byłej szkoły podstawowej. Obóz ciężkiej pracy i martyrologii Żydów w czasie okupacji hitlerowskiej.